Zieke kippen geven al snel kopzorgen. Gelukkig is veel te voorkomen. Hieronder de meest voorkomende problemen.
De meeste ziektes ontstaan op plekken waar te veel dieren bij elkaar zitten met slechte verzorging, of op handelsplekken waar veel dieren komen en gaan. Koop daarom bij een fokker die zijn dieren goed verzorgt: controleer of alles schoon oogt en de dieren gezond zijn — al hoeft het geen operatiekamer te zijn. Zie ook de pagina Kippen houden.
De ziekte van Marek
Deze ongeneeslijke, zeer besmettelijke ziekte komt nog altijd veel voor en wordt meestal al als kuiken opgelopen. De ziekte veroorzaakt geleidelijke verlamming, eerst van de poten en daarna van de rest van het lichaam. Een eenvoudige test: til de kip op en maak een valbeweging. Steekt de kip de poten niet uit om de val op te vangen, dan is Marek waarschijnlijk. Enten kan, maar dan moeten alle dieren geënt worden, en er is een risico dat geënte aangekochte dieren eigen ongeënte dieren besmetten.
Snot
Een vaak acute, zeer besmettelijke aandoening waar vooral oudere dieren gevoelig voor zijn. Verschijnselen: een gezwollen kop bij neus en ogen, een dradentrekkende afscheiding uit de neus, gezwollen oogleden en lellen, een rochelend geluid, ademhalingsproblemen en verminderde eetlust met conditieverlies. Zet zieke dieren direct apart, ook al heeft vaak het hele koppel het risico. Was de handen tussen het aanraken van verschillende dieren om verspreiding te voorkomen, en neem contact op met de dierenarts. Een behandeling met (doxy/oxy)tetracycline, tylosine, erytromycine of fluorochinolonen is meestal effectief, bijvoorbeeld via een drinkwatermiddel als doxycycline-drinkmix.
Coccidiose
Een zeer veelvoorkomend probleem, waar vooral kuikens gevoelig voor zijn. De veroorzaker is een eencellige parasiet die goed bestand is tegen de meeste bestrijdingsmiddelen; UV-licht is het meest effectief. Kenmerken zijn diarree, een opgezette, magere kip die stil en lusteloos zit; later kan er bloed in de ontlasting zichtbaar worden. Onbehandeld kan het dier eraan sterven, al bouwen overlevende dieren wel resistentie op. Een droog en schoon hok helpt voorkomen, maar bij het opfokken van kuikens komt het vrijwel altijd voor omdat kuikens van de grond eten. Preventieve behandeling van kuikens (bijvoorbeeld met BayCox) is gangbaar; is het al verder gevorderd, dan is een middel als Baytril een optie — bespreek dit met de dierenarts.
Kalkpoten
Waarschijnlijk de meest voorkomende kwaal: een mijt die onder de schubben van de poten graaft, met vuilwitte korstvorming tot gevolg. Hoe ouder het dier, hoe erger het meestal wordt. De mijten hebben zuurstof nodig om te overleven, en dat is de sleutel tot de behandeling: week de poten in een sopje (bijvoorbeeld met zachte zeep), borstel de korsten eraf en smeer de poten daarna een tijd lang om de dag in met vaseline om de mijten te verstikken. Maak en ontsmet ook het hok grondig, bijvoorbeeld met Halamid — lees de gebruiksaanwijzing en draag altijd nitril handschoenen. Er bestaan ook behandelingen op basis van ivermectine, maar gebruik daarvan bij kippen is off-label; bespreek dit met een dierenarts.